[TVL10] – Đoạn văn trên được trích từ truyện ngắn nào? Của ai? Nêu hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn này?

August 31, 2017 | By dltiengiang | Viewed 767 times | Filed in: Ngữ Văn TVL10.

Cho đoạn trích: Ông nằm vật trên giường vắt tay lên trán nghĩ ngợi vẩn vơ. Ông lại nghĩ về cái làng của ông, lại nghĩ đến những ngày cùng làm việc với anh em. Ô, sao mà độ ấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra. Cũng hát hỏng, bông phèng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày. Trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên. Ông lại muốn về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường, đắp ụ, xẻ hào, khuân đá … Không biết cái chòi gác ở đầu làng đã dựng xong chưa? Những đường hầm bí mật chắc còn lả khướt lắm. Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá. (Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

1. Đoạn văn trên được trích từ truyện ngắn nào? Của ai? Nêu hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn này?

2. Dòng cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật ông lão được thể hiện qua việc nhắc lại các từ, cụm từ nào trong đoạn trích? Trong dòng cảm xúc, suy nghĩ ấy có những kỉ niệm nào của ông với làng kháng chiến?

3. Xét về mục đích nói, câu văn “Không biết cái chòi gác ở đầu làng đã dựng xong chưa?” thuộc kiểu câu gì? Vì sao nỗi trăn trở của ông lão trong câu văn đó lại là một biểu hiện của tình cảm công dân?

4. Với hiểu biết của em về truyện ngắn trên, hãy viết một đoạn văn quy nạp khoảng 12 câu, có sử dụng câu ghép và phép thế (gạch dưới câu ghép và từ ngữ được dùng làm phép thế) để khẳng định: Truyện đã khắc họa thành công hình ảnh những người nông dân trong kháng chiến. 

 

1. Đoạn văn trên được trích từ truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lân. Truyện này được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp và được đăng lần đầu trong tạp chí Văn nghệ năm 1948

2. Dòng cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật ông lão được thể hiện qua việc nhắc lại các từ, cụm từ : nghĩ ngợi vẩn vơ, nghĩ về cái làng của ông, nghĩ đến những ngày cùng làm việc với anh em; cũng hát hỏng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày; muốn về làng, muốn được cùng anh em đào đường, đắp ụ, …; nhớ làng, nhớ cái làng quá.

Trong dòng cảm xúc, suy nghĩ ấy đã hiện lên những kỉ niệm của ông Hai với làng: kỉ niệm những ngày còn ở làng, cùng làm việc với anh em, cùng đào đường, đắp ụ, xẻ hào, khuân đá, hát hỏng, bông phèng, đào, cuốc mê man suốt ngày,…

3. Xét về mục đích nói, câu văn trên thuộc kiểu câu nghi vấn và là một câu độc thoại nội tâm của nhân vật Ông Hai. Nó thể hiện nỗi băn khoăn, trăn trở của ông lão về công việc của anh em dân quân tự vệ ở làng. Nỗi trăn trở này là một biểu hiện của tình cảm công dân vì nó gắn với quê hương làng xóm, với những đồng hương, với từng con đường, từng ụ đất, với công cuộc kháng chiến của làng đối với thực dân Pháp (một sự nghiệp chung của cả nước lúc bấy giờ).

4. Học sinh có thể triển khai đoạn văn theo những nội dung cụ thể khác nhau. Tuy nhiên, bài viết phải đáp ứng yêu cầu được đề cập trong đề bài:  đoạn văn được viết theo cách lập luận quy nạp với độ dài khoảng 12 câu, với nội dung làm rõ ý Truyện đã khắc họa thành công hình ảnh những người nông dân trong kháng chiến. Đoạn văn có sử dụng câu ghép và  phép thế (gạch dưới câu ghép và từ ngữ được dùng làm phép thế). Sau đây là một ví dụ để tham khảo.

(1) Ông Hai là nhân vật chính trong tác phẩm “Làng” của Kim Lân. (2) Ông là người có tình cảm yêu làng một cách sâu sắc. (3) Đi đâu ông cũng khoe về cái làng của ông. (4) Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông khoe làng ông có con đường lót gạch, có loa phát thanh ngày ngày truyền đi các tin tức của kháng chiến. (5) Tình yêu làng của ông gắn bó với lòng yêu nước, yêu cách mạng. (6) Khi kháng chiến bùng nổ, dù hoàn cảnh neo đơn, ông đã ở lại làng cùng anh em du kích rào làng kháng chiến với thái độ làm việc hăng say, tinh thần phấn khởi. (7) Khi phải tản cư sang bên làng Thắng, ông lúc nào cũng nhớ về làng, nhớ về những ngày hoạt động vui vẻ với anh em. (8) Ngày nào, ông cũng đến phòng thông tin, ông theo dõi tin tức kháng chiến, lòng ông vui cùng với từng chiến công dù nhỏ của kháng chiến. (9) Khi làng ông bị mang tiếng là làng Việt gian, ông xấu hổ, ông đau xót, ông dằn vặt. (10) Ông không dám đi đâu, ông chỉ ở trong nhà, ông tâm sự với con và giải bày tấm lòng trung thành của mình đối với kháng chiến, đối với Hồ chủ tịch. (11) Khi làng ông được thanh minh không phải là làng Việt gian, dù nhà bị đốt nhưng ông không buồn mà trái lại hết sức phấn khởi. (12) Hình ảnh ông Hai đã cho thấy truyện Làng đã khắc họa thành công hình ảnh những người nông dân trong kháng chiến.

Chú thích :

Từ “Ông” trong câu (2) thế cho từ “Ông Hai” trong câu (1)

Câu ghép: Ngày nào, ông cũng đến phòng thông tin, ông theo dõi tin tức kháng chiến, lòng ông vui cùng với từng chiến công dù nhỏ của kháng chiến.

Nguyễn Hữu Dương
(Trường THPT Vĩnh Viễn – TP.HCM)

Câu hỏi liên quan


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *